السيد أحمد الهاشمي ( مترجم وشارح : حسن عرفان )

368

جواهر البلاغة ( فارسى )

فلم يكن الّا كلمح البصر أو هو أقرب ، حتّى أنشد فأغرب . « 1 » چيزى نگذشت مگر يك چشم برهم زدن يا كمتر كه سرود و شگفتى پديد آورد . اين اقتباس از آيهء شريفهء : « وَ ما أَمْرُ السَّاعَةِ إِلَّا كَلَمْحِ الْبَصَرِ أَوْ هُوَ أَقْرَبُ » « 2 » است . يعنى كار قيامت جز مانندى يك چشم برهم زدن يا نزديك‌تر [ از آن ] نيست . و مانند سخن حريرى : أنا انبئكم بتأويله و أميّز صحيح القول من عليله . من تأويل آن را به شما خبر مىدهم و سخن صحيح را از سخن نادرست مشخص مىكنم . « أَنَا أُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيلِهِ » « 3 » قسمتى از آيهء كريمه است . و كقول عبد المؤمن الأصفهانى : لا تغرنك من الظلمة كثرة الجيوش و الأنصار إِنَّما يُؤَخِّرُهُمْ لِيَوْمٍ تَشْخَصُ فِيهِ الْأَبْصارُ . « 4 » فراوانى سپاهيان و ياوران ستمكاران ، تو را نفريبد . كيفر آنان را براى روزى تأخير انداخته است كه چشم‌ها در آن ( به جهت ترس ) از حركت باز مىايستد . قسمت پايانى اين سخن از « إِنَّما يُؤَخِّرُهُمْ » گرفته شده از آيهء كريمه است . و مثاله من الشعر قوله : و مثال اقتباس از شعر ، سخن اوست : و ثغر تنضّد من لؤلؤ * بألباب أهل الهوى يلعب إذا ما ادلهمّت خطوب الهوى * يكاد سنا برقه يذهب و دندانهايى كه از مرواريد به ترتيب چيده شده است با خردهاى عاشقان بازى مىكند . و هنگامى كه راههاى عشق ، سخت تيره گردد ، نزديك است روشنى برقش چشم‌ها را ببرد . مصراع آخر اين شعر اقتباس از قرآن كريم است . « 5 » و مانند سخن شاعر ديگر :

--> ( 1 ) - مقامات حريرى ، ص 25 ( 2 ) - نحل ، 77 ( 3 ) - يوسف ، 45 ( 4 ) - ابراهيم ، 42 ( 5 ) - نور ، 43